سيد احمد على خسروى
651
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در سمهاى نباتى است و من جمله از سمهاى نباتى اشنان است ( اسبرون ) و اين اشنان گرم است در درجه سيم و خشك است در آخر درجه چهارم مدر است از سه نخود تا نه نخود مىتوان خورد الى نيم مثقال و بيشترش كشنده است و من جمله زراريح است مزاجش گرم است و كشنده است بادرار و زخم كردن مثانه و علاجش به خوردن شير تازه و دوغ و لعابات است و مويزج هم مانند زراريح است و اين زراريح حيوانى است مانند زنبور و من جمله خربق سياه است و عارض مىشود بخورنده آن اسهال شديد و خناق و يك مثقال و نيم آن كشنده است و علامات آن خفقان و حرقة زبان و نفخ در شكم و آروغ بسيار و ارتعاش بدن و تشنج و به اين سم خانق الذئب مىگويند و علاج اين پس از قى و اسهال خوردن زيره و انيسون و سنبل الطيب از هريك دو مثقال بجوشانند صاف كنند بخورند با شكر سفيد صبح و عصر و من جمله عنصل ترى است از بسيار خوردن اين عارض مىشود زخم رودها و درد شكم و علاجش خوردن شير بسيار و دواهاى لعابدار و غذاهاى سريشمى است مثل پاچه گوسفند و من جملة جوز ماثل است ( تاتوره ) دانهائى است در داخل كيسهاش و آن كيسه در غلافى است كوچك و بزرگ تا به اندازه تخممرغ مىشود در بتّههائى شبيه به بتّه كرچك و بالاى غلاف آن تيغهائى است